sobota, 28 czerwiec 2014 08:21

Zasada działania kombajnu zbożowego

Kombajn zbożowy, jak wszyscy wiemy, służy do zbierania płodów rolnych z pól uprawnych. To dzięki nim rolnicy otrzymują gotowe, wolne od plew i zanieczyszczeń ziarno wprost z kłosów zebranych właśnie z pola. Ten z pozoru prosty proces wymagał od konstruktorów maszyn zbożowych wielkich starań, lecz to dzięki nim pracujący przy uprawach zaoszczędzają nie tylko wiele pracy i czasu, ale też obniżają koszty produkcji. Jest to spowodowane faktem, że wykorzystanie kombajnu eliminuje konieczność posiadania dodatkowych maszyn. Postanowiliśmy więc prześledzić zasadę działania kombajnu, by umożliwić dokładne zrozumienie procesu zbiorów i produkcji płodów rolnych.

Zasada działania kombajnu zbożowego

Mimo, że nowoczesne kombajny z pozoru bardzo różnią się od pierwszych konstrukcji tego typu, sam sposób ich działania niewiele zmienił się na przestrzeni lat. Główne modyfikacje dotyczą usprawnienia i zwiększenia wygody pracy operatora, jednak mechaniczny aspekt zbierania i obróbki ziarna nie uległ zbyt dużym przemianom.

Przejdźmy do opisu poszczególnych elementów kombajnu. Pierwszy i podstawowy element to charakterystyczny bęben umieszczony z przodu kombajnu, zwany naganiaczem lub, bardziej fachowo - motowidłami. Jego rola jest dość oczywista, służy on do zagarniania zboża na zespół tnący, znajdujący się tuż za nim. W wyglądzie przypomina on nieco bardzo dużą maszynkę do włosów - składa się z dwóch poruszających się z dość dużą prędkością względem siebie szyn zakończonych ostrymi, trójkątnymi zębami.

Ścięte zboże przenoszone jest następnie do wnętrza kombajnu za pomocą podajnika ślimakowo-palcowego oraz przenośnika taśmowego. Trafia ono wtedy do bębna młócącego, w którym zachodzi najważniejszy w całym zbiorze proces, czyli oddzielanie ziarna od kłosów. W tym momencie ważne jest także oddzielenie dużych zanieczyszczeń, które mogłyby uszkodzić elementy mechaniczne kombajnu, jak np. kamienie. Służy do tego swego rodzaju rynna, nazywana chwytaczem kamieni.

Ziarno spada poprzez sito na tzw. podsiewacz. Jednak taka metoda nie gwarantuje wymłócenia wszystkich ziaren, dlatego zawartość bębna młócącego podawana jest przez odrzutnik do zespołu wytrząsaczy i sit, które mają za zadanie oddzielić pozostałe ziarna od słomy, kłosów i plew. Wytrząsanie jest także etapem przygotowawczym do usunięcia słomy - ziarno, jako cięższe i drobniejsze, zbiera się na dnie podajników, zaś słoma, plewy i zanieczyszczenia trafiają do górnych warstw. Następnie są stamtąd wywiewane we wialni przez strumień powietrza pochodzący z wentylatorów, zaś ziarno, przechodząc przez kolejne sita i podajniki, łączy się z wymłóconym we wstępnych etapach procesu i jest transportowane za pomocą kolejnych przenośników do zbiornika, znajdującego się najczęściej w tylnej części kombajnu.

W niektórych kombajnach zastosowano systemy przenośników, dzięki którym kłosy nawet po przejściu całego tego procesu transportowane są ponowne do bębna młócącego, w celu jeszcze dokładniejszego wydobycia ziarna. Kombajny mogą także opcjonalnie mieć w wyposażeniu rozdrabniacz słomy, użyteczny w przypadkach, gdy nie jest ona potrzebna rolnikowi jako pasza dla zwierząt - jeśli jest on włączony, słoma i kłosy są rozdrabniane i rozrzucane na pole za kombajnem, służąc jako dodatkowy, organiczny nawóz.

Najbardziej znanym kombajnem w Polsce jest oczywiście rodzimej produkcji Bizon. Są to konstrukcje z pozoru przestarzałe, jednak mimo tylu lat działają one na tej samej zasadzie, co nowe konstrukcje. Mimo wielu remontów i konieczności setek poszukiwanych w różnych miejscach części do Bizona, by zapewnić jego sprawną pracę, po kilkudziesięciu latach od wyprodukowania wciąż służą one rolnikom w codziennej pracy.

A tu przedstawiamy animację, ukazującą zasadę działania kombajnu zbożowego: